Рабочая программа по родной литературе

Календарь-темалыг план

Ниити темазыКласска ооредир чогаалдар Нии

ти шагыНомчуурунун хевирлери, аргалары

Чуну чедип алыры Хереглээр чуулдериБажынга онаалгаЭрттирер хуннери ПланФакт123456789I четверть (20 ш)

1. Бистин торээн чуртувус. (9ш)Делегейде эн-не делгем.1Медерелдиг, шын болгаш аянныг номчулга. Тыва Республика Россиянын составында. Россиянын болгаш Тыванын символдары. Тыва-биле кызыгаарлажып турар кожалары. Тыванын болгаш Россиянын тугунун чураан чуруктары, сулдези.Ар 3 – 4, утказы2.Саая Майнак «Азия диптин чурээнде»1Медерелдиг, аянныг болгаш шилилгелиг номчулга. Азия диптин товунде Тыва. Торээн черинин онзагай, каас-чаражын, чогаалчынын чуртунга чоргааралын коргускени. Тыванын пейзажыАр 4 – 5, утказы3.В. Серен-оол «Мээн Тывам»1Медерелдиг, аянныг, дынналдыр номчуур. Торээн чуртувустун оске черлерден ылгалы. Тывалар салым-чаяанныг, кадыг-бергелерге торулбас, ажыл-ишчи чон деп бадыткап билири. Мульти-медиа Ар 5 – 9, утказы4.А. Шоюн «Чоргаарал»1Чугурту, шын номчулга.Уруглар дыштаныр «Океан» деп топке оске соок уруглар-биле таныжып, бодунун Торээн Тывазынын национал культуразын, символдарын унелеп коргузери.Сюжеттиг чуруктарАр 9 – 11, номчуур5.Д. Бегзи «Танда-Ууланын бедиинче» («Оннуктер дугайында тоожу» деп чогаалындан )1Шын, медерелдиг номчулга. Кезектерге аттан бээр. Торээн чернин агаар-бойдузу кижини канчаар оортуп чоруурун, Танда-Ууланы ашкан кижи кандыг аннарны, унуштерни коруп болурун чугаалап билир. Чуруктар Ар 13 – 15, номчуур6.С. Тока «Оттук-Даш тулчуушкуну»1Аянныг рольдап номчуур. Эгелерге аттар бээр. Тыванын бодуун чону эжелекчи кыдат армияга удур канчаар демисежип турганын турганын болгаш чогаалдын маадырларынын овур-хевирин чугаалап билири. Айтырыгларга харыылап шыдаары. Тураскаалдыг черлерни билири. Мульти-медиа Ар 15 – 23, номчааш утказын чугаалаар7.Н. Конгар «Тыва бижик», К-Э. Кудажы «Тарлашкын»1Медерелдиг, шын аянныг номчулга.Тыва бижиктин тоогузун болгаш оон ундезилекчилерин билири. Карточка Ар 23 – 26, аянныг номчуур, утказы8.К. Шойгу «Бижикке ооренгенгим», М. Олчей-оол «Ужен хулбус»1Кезектеп шен, дынзыг ун-биле чугурту номчууру.Тыва ужук-бижикти, тыва чон канчаар сонуургап, ооренип, унелеп чораанын медереп чугаалап билири. Улдегер домактарнын утказын тайылбырлап шыдаары.Чуруктар Ар 27 – 28. утказы9.Ооредиглиг чогаадыг «Бистин чуртувус»1Чугаа сайзырадылгазы. Словарь ажылы.Ооренген темаларынга, чогаалдарынга даянмышаан, Торээн чурт, Торээн хоорай деп чул, оон утказын болгаш анаа бодунун хамаарылгазын бижимел чугаага илередиринге ооренир.Чуруктар10Кус (7шак)С. Сарыг-оол «Кузун»1Чурук-биле беседа. Дынзыг ун-биле аянныг номчулга.Шулукту анализтеп билири, аянныг номчууру. Чуруктун утказынга кыска чугаа тургузуп билири. Мульти-медиа Ар 35 — 36, шээжилээр11Б. Ондар «Кадарчынын оглу»1Медерелдиг чугурту, шилилгелиг номчулга.Созуглелдин кол утказын билири. Улегер домактарнын утказы. Кежээ, дузааргак аажы-чанны хевирлээр. Сюжеттиг чурукАр 37 — 41, утказы айтырыг-ларга харыылаар12С. Сарыг-оол «Кежээкей, хоорукпей», С. Даржай «Берингир кус»1Аянныг, илчирбелеп номчуур.Шулуктун утказы адынга канчаар дугжуп турарын билири. Куску ажыл-иш дугайында чугаалап шыдаары. Ногааларны билири.Карточка Ар 42 — 44, утказы 45 аянныг13-14Н. Незлобин «Кузун колхозка», «Билир силер бе?», «Моогу чемге ажыктыг»2Чугурту, медерелдиг номчуур. Кезектер аайы-биле иштинде номчуур.Номчаан кезектеринге аттан бергеш кол утказын чугаалап шыдаар. Орай кустун демдектерин чугаадан тып номчууру. Предметтиг чуруктарАр 46 — 48, утказы 15О. Сувакпит «Тыванын кузу»1Аянныг номчуур.Аянныг номчуп, утказын чугаалаары.Карточка Ар 51 — 53, утказы16Чогаадыг «Орай кус»1Чугаа сайзырадылгазы.Орай кустун демдектерин болгаш кижилернин ажыл-ижин чуруктан коруп чугаа тургузар.Чуруктар 17КДН «Кара ашактын кускуну»1Ном-биле ажылдап билири, номчаан чуулун сайгарары.II четверть

18Школа, сагылга-чурум болгаш ог-булеК. Тоюн «Аяс»1Чурук-биле ажыл. Дынзыг, аянныг, медерелдиг номчуур.Шулуктун кол утказын билири. Кол маадырнын чанында эки талаларын айтып, бодунун хууда аажы-чаны-биле деннеп чугаалап шыдаар. Сюжеттиг чурукАр 54 — 56, утказы19Х. Ойдан-оол «Чодураа катап унуп келген», О. Сувакпит «Найырал»1Шын, медерелдиг, аянныг номчуур. Школачыларнын ажыктыг ажылын унелеп билир. Бойдус, унуш камгалалынга боттары канчаар киржип турарын чугаалап билири. Шулуктун кол утказын тайылбырлап шыдаары.Сюжеттиг чурукАр 56 — 58, утказы, шээжи20Б. Ховенмей «Адазынын айбызынга»1Рольдап номчуур. Кезектерге аттан бээр. Кезек бурузунун кол утказын илередир домактарны тыпкаш, аттан бергеш тайылбырлаар. Кол маадырнын тура-соруктуун, дидим, эрестиин чугаалаар.Карточка Ар 58 — 59, утказы, чурук чуруур21О. Сувакпит «Камналга» Улегер домактар1Рольдуг номчулга, илчирбелеп.Ооредилге херекселдеринге камныг, оларны кадагалап, чурумчудуп билиринге ооредир.Таблица Ар 70 — 75, утказы22Ч. Кара-Куске «Сос дыннаваска»1Шын, медерелдиг. Абзац аайы-биле номчуур.Чугаанын кол утказын оон ады-биле дууштуруп, сос дынаваска чуге чедирип болурун билиндирер.Карточка Ар 76 — 77, утказы23И. Крылов «Корунчук болгаш Сарбашкын» (Басня)1Аянныг, рольдуг номчулга.Басня номчулгазынын аяннын, утказын билиндирер. .Деннелгени болгаш домейлээшкинни авторнун ажыглааныКарточкаАр 78, шээжи24К. Тоюн «Куске» (Басня)1Аянныг номчулга.Басняны аянныг номчуур, утказын болгаш темазын билиндирер. Карточка Ар 78, шээжи25Класстан дашкаар номчулга. «Эрес-оолдун школазы» 1Медерелдиг, аянныг номчулга.Уругларнын эки аажы-чанын чугаалар дузазы-биле билиндирер. Ун аяны-биле номчудар, утказын чугаалаары.Таблица Ар 43 -44, утказы26Чугаа сайзырадылгазы. «Мээн школам (клазым)»1Ооредилгелиг чогаадыг.Ооренип турар школазы азы клазынын дугайында бодунун бодалын илередип бижиир.Чуруктар 27Улустун аас чогаалы«Алды алышкы». Тыва улустун тоолу1Рольдап, аянныг номчулга.Аас чогаал дугайында билиин сайзырадыр. Тоолду утка талазы-биле кезектерге чарып алгаш утказын тоол аяннын ажыглап чукгаалап ооренир.Сюжеттиг чурукАр 80-89, утказы28«Бе бажы». Орус улустун тоолу.1Кезектеп болгаш рольдап номчулга.Тоолдун кол утказын илередип билири, шын, аянныг номчуурун.Мульти-медиа Ар 90-94, утказы29«Уш тажы». Индий улустун тоолу1Дынзыг ун-биле оон соонда карак-биле номчууру.Кол утказын илередип билири. Маадырларнын овур-хевирин чугаалап ооренир. Сюжеттиг чурукАр 95-97, утказы30«Исчи». Казак улустун тоолу1Бот номчулга. Рольдап номчулга. Таблица 31С. Сурун-оол «Байлан», С. Бюрбю «Бора-Шиижек»1Аянныг, дынзыг ун-биле, медерелдиг номчулга.Тоолдун кол утказын билиндирер. Кээргээчел, дузааргак сеткилдиг, эскериичел чорукка кижизидер. Предметтиг чуруктарАр 98-101, утказы

ар 101-10732Тывызыктар, улегер домактар, дурген чугаалар. 1Моорейлежир.Улегер домак, тывызыктарнын болуктерин, утказын билиндирер.Карточка Ар 107-112, номчуур33Тоолчургу болгаш тоогу чугаалар Оскус-оол биле Элчиген-Кулак хаан 1Аянныг, рольдап номчуур Чугаанын утказынга хамаарышкан айтырыгларга харыылаар. Бодунун билир чугаазын чугаалаар. Сюжеттиг чуруктар 113-115 утказы 34Тарбаган биле Кошкар. Сут-Хол. Шеми. 1Аянныг номчулгаКол утказын кысказы-биле чугаалаар.Чуруктар 115-118 утказыIII четверть35Кыш. Л. Чадамба «Кыжын»,

С. Сарыг-оол «Кышкы хун».1Аянныг, медерелдиг болгаш шилилгелиг номчулгаКышкы оюннар дугайында беседа. Кыштын демдектерин шулукту канчаар коргускенин тып номчуур. Чугаада домейлээшкиннерни ажыглаанын чугаалаар. Мульти-медиа119-121, шээжи утказы36М. Гумилевская «Харнын ону чуге агыл»1Медерелдиг номчулгаЧугаанын утказын боттарынын хайгааралы-биле деннеп чугаалаар. Мульти-медиа 121-123, утказы 37А. Шоюн «Ыяштаан адашкылар»1Аянныг, медерелдиг номчулгаУтказын чугаалап, амыдырал-биле холбап билири.Сюжеттиг чурук 123-124, утказы38М. Эргеп «Мон лыжалар»2Илчирбелеп, медерелдиг кезектеп номчуурКол утказын кысказы-биле чугаалаар. 125-128, утказы 39Класстан дашкаар номчулга С. Хертек «Озалдыг ужурал»1Медерелдиг, шилилгелиг номчулгаНомчааш айтырыгларга харыылап ооренир.Карточка 128-13640М. Кенин-Лопсан «Чаа чылдын Шагаазы»1Аянныг номчулгаНомчааш, утказын чугаалап билириМульти-медиа 136-137, утказы41Чугаа сайзыра-дылгазыОоредиглиг чогаадыг «Кыш»1Чурук болгаш бодунун хайгааралын чугаалаар.Бижимел чугаага бодунун хайгааралдарын болгаш бодалдарын шын илередип ооренир.Кыш дугайында чуруктар42Тыва чоннун чаагай чанчылдарыМ. Кенин-Лопсан «Уруглар чыглыр ог. Кызыл хун. Сылдыс караа. Торга уну. Койгун «Хамнаары»»1Медерелдиг аянныг номчулга Кырган-авазынын чугааларындан тыва улустун чанчылдарын билиндирер. Мульти-медиа, карточка138-141, утказы43Ч. Чулдум «Шагаа. Сан. Арыгланыры. Чолукшууру.»1Медерелдиг шын номчулгаШагаа дугайында билиглерин чугаа-биле сайзырадыр. Мульти-медиа 141-143, утказы44С. Сарыг-оол «Ангыр-оолдун тоожузу» (Романдан узундулер),

«Дагаа чылдыг мен», «Бажым кыргытканым»2Шын медерелдиг болгаш аянныг номчулгаЧоннун чаагай чанчылдарын номчаан узундулерден шилип тып, утказын илередир. Ном «Ангыр-оолдун тоожузу»143-149, утказы45Ыяш кезерде йорээл салыры. Ч. Конгар «Чанчылывыс чараш»1Аянныг болгаш медерелдиг номчулгаЙорээлдерни болгаш шулукту номчааш, бойдуска камныг болурун, оон ужур-утказын билиндирер. Йорээлдер дугайында149, утказы, шээжи46Февраль 23 Ада-чурт камгалакчыларынын хунуС. Пюрбю «Тайбын иштин танныылы»

И. Кузнецов «Полктун оглу»1Аянныг, медерелдиг номчулга Аянныг номчааш, утказын чугаалап ооренир. Чурук чуруур. Мульти-медиа 252-257, утказы47Март 8

Бугу деле-гейнин херээженнер хунуА. Шоюн «Март 8 дугаында», Кара-Кыс Мунзук «Кады чор сен, авай»1Шын, аянныг номчулгаБайырлалдын тоогузун. Аянныг номчуп утказын эдертип чугаалаары. Республикада сураглыг херээженнернин аттарын чугаалаар. Мульти-медиа 258-260, утказы, шээжи48Х. Анчымаа-Тока «Иенин буяны», З. Намзырай «Кырган-ава оорушкузу»1Медерелдиг, аянныг номчулгаАва, кырган-ава кижинин амыдыралын болгаш ажы-толунге ынаан чогаалдардан номчааш, чугаалап ооренир. Уругларга авазын, кырган-авазын чураан чуруктарын коргузер261-263, утказы49Час Г. Скребицкий «Частын будуузунде»,

С. Сарыг-оол «Час»1Медерелдиг, аянныг номчулгаЧогаалдан болгаш бодунун хайгааралындан частын демдектерин демдеглеп чугаалаар. Шулукте болгаш чечен чугаада частын демдектерин деннеп коор.Мульти-медиа, карточка186-187, утказы, 188 шээжи 50О. Саган-оол «Онза уе»,

В. Бианки «Уш час»1Аянныг болгаш медерелдиг номчулгаЧастын онзагайын болгаш уш частын ылгавыр демдектерин адап, дириг бойдуста оскерилгелерни эскергени, куштурнын аттарын ушта бижиир. Чуруктар 189-191, утказы51Ю. Кюнзегеш «Частын ыры», С. Сарыг-оол «Чаагай час»1Медерелдиг, аянныг номчулгаЧугаанын утказын шын, тодаргай дамчыдары. Шулукту аянныг номчааш, утказын сайгарар.Карточка 194-197, утказыIV четверть (18 ш)

52Экскурсия-хайгаарал 1Дириг болгаш олуг бойдуста болуп турар оскерлиишкиннерни хайгаараар. Рефератка белеткенир. Чурук чуруп алыр53Апрель 12 Космонав-тика хунуМен чуну корген мен (Ю. А. Гагариннин чугаазы), М. Сат «Сылдыстар»1Медерелдиг чугурту номчулгаБайырлалдын тоогузун, сураглыг космонавтыларнын аттарын билири. Ю. Гагариннин сактыышкынын номчааш, чугаалаар. Сылдыстар чуну билгенин чугаалаар. Мульти-медиа 263-265, 265-267, чурук чуруур54С. Таспай «Дуруяа оолдары»1Кезектер аайы-биле шын медерелдиг, чугурту номчуурЧугааны кезектерге чаргаш, аттан бээр, утказын чугаалаар. Дуруяалар дугайында оон-даа оске чуну билирин чугаалаар. Чурук, карточка197-198, утказы55 Кижи, бойдус, экология, кадыкшылЧурук-биле беседа

Н. Конгар «Кижи чернин ээзи», С.Молдурга «Кичээн кижи»1Медерелдиг, аянныг номчулга. Шилилгелиг.Созуглелдин утказын шын илередип билир. «Кызыл дептер» дугайында болгаш ховар аннар, куштарны билири. Чернин езулуг ээзи кандыг болурун билиндирер. Тотчеглекчи чорук чуге чедирерил?Чуруктар, ном «Кызыл дептер»152-155,

утказы56Кара-Кыс Мунзук «Чодураа»1Аянныг болгаш сергек ун-билеШулуктун утказын одуруглар аайы-биле сайгарып чугаалап ооренир. Авторнун чагыын сактап алыр.Мульти-медиа 158, утказы57М. Эргеп «Буян-кежик»1Медерелдиг, чугурту номчуурБуянныг чорук кылган чылгычы кандыг аас-кежиктиг болганын болгаш чуге бо чечен чугааны «Буян-кежик» деп адаанын билиндирер.Карточка (айтырыглар)173-175, утказы58Н. Ооржак «Орт шерии»,

А. Шоюн «Бойдусту хумагалап камгалаары — ыдыктыг хулээлге»1Аянныг, шилилгелиг номчулгаТыванын каас-чараш бойдузун канчаар камгалаарыл? Куруненин заповедниктеринин дугайында чуну билгенин чугаалаар. Мульти-медиа 180-182, утказы59Амыдырал болгаш куш-ажыл М. Олчей-оол «Ажыл турда», С. Сарыг-оол «Саны-Моге»1Медерелдиг, аянныг номчулга. Рольдап номчудар.Шулуктун утказын чугаалаар. Куш-ажыл кижиге чуну бээрил, аас-кежиктиг чуотталганын дозу чудел дээрзин билиндирер.Карточка 201, шээжи

204-212 номчуур60М. Эргеп «Чартык арбай», С. Сурун-оол «Моортай биле тоолай»1Медерелдиг, аянныг, рольдап номчуур.Чугаанын утказын айтырыглар дузазы-биле сайгарар. Баснянын кол бодалын болгаш утказын сайгарып чугаалаар.Чурук

213-215, утказы 216-217, шээжи61В. Маяковский «Кым болурул?»1Аянныг номчуур. Шулукте эртемнер болгаш профессияларнын онзагайын адап, кандыызын-даа шилип аарда кузел, чуткул херек деп билиндирер.Мульти-медиа Авазы, ачазы ажы-лынын дугайында чогаадыг62Чай Чугаа сайзырадылгазы. Чурук-биле беседа. К-Э. Кудажы «Кызыл-каттын чагыы», Х. Ойдан-оол «Ак анчы»1Шилилгелиг, аянныг номчулгаЧечен чугаадан чайнын демдектерин, анчынын ак -сеткилдиин, тывынгыр-дидимин допчулап чугаалаар.Чурук, карточка232-233,

шээжи, утказы63Май 9 — Тиилелге хуну. Беседа. О. Сувакпит «Кырган-ачазынын орденнери»1Медерелдиг, аянныг номчулгаАда-чурттун дайынынга киришкен кырган-ачазынын чугаазынын утказын дамчыдар.Мульти-медиа 273-275, номчуур64Ш. Суван «Чуреккир»1Дынзыг ун-биле медерелдиг, аянныг номчуурЧечен чугаанын кол утказын илередир. Дириг амытаннарга камныгкичээнгейлиг болурун кижизидер.Карточка 238-242, чурук чуруур65-68О. Сувакпит «Аян-чорук-биле». Темага хамаарышкан айтырыглар болгаш онаалгалар.1Аянныг, сергек ун-биле номчуур.Аян-чорукчулар деп кымыл,олар чуну магадап коргенин чугаалаар. Уруглар кандыг аян-чорук кылырын чугаалаар.Мульти-медиа Аян-чорук дугайында демдеглел бижиир

PAGE 11